3 Oct 2021 14:00 - 16:00

Slotmanifestatie: Met welke filosofie kunnen we verder?

Met welke filosofie kunnen we verder?

Het grote live gebeuren. Of niet? We informeren u graag verder met onze nieuwsbrieven. Ontvangt u nog geen nieuwsbrief? Stuur dan een e-mail naar andre@masereelfonds.be met de melding “graag inschrijven voor de nieuwsbrief”.

Synthese-reflecties door de drie coördinatoren-verslaggevers:
Tinneke Beeckman – Katrien Schaubroeck – Marlies De Munck.

Hoofdsprekers: 
Stefan Buijsman – Philipp Blom.

Laatste woorden:
Bert Bultinck.

Artistieke omkadering: 
Niels Van Heertum & co.

Presentatie:
Eddy Strauven – Sanne Huysmans

Met welke filosofie kunnen we daadwerkelijk verder… naar een hoopvolle toekomst?
De angst voor de dood en de angst voor de ander behoren tot de ergste gevoelsproblemen in het bestaan van de hedendaagse enkeling. Door de heersende verspreiding van Covid-19 worden beide angsten meer dan ooit gecombineerd aangezwengeld. Als antidotum kunnen een nauwgezet onderzoeken en doordacht reflecteren ten zeerste bijdragen om verder tot een gericht ontwikkelen te komen, bij uitstek in deze cruciale fase in de geschiedenis van de moderne samenleving.

Tijdens de slotmanifestatie van ons filosofische combinatieproject brengen drie academische verslaggevers met literair schrijftalent – Tinneke Beeckman, Katrien Schaubroeck en Marlies De Munck – al dan niet gestroomlijnde synthesen van het essayistische onderzoek door telkens zes auteurs, die eerder de revue passeerden. Om een pensée unique te ondermijnen en zelfs fundamenteel in vraag te stellen, presenteren we nog twee unieke auteurs die onderzoek verrichten naar de toekomst van mensheid en filosofie: Dr. Stefan Buijsman en Philipp Blom.

Hoe kan filosofie helpen om artificiële intelligentie (AI) verstandiger in te zetten?
Dr. Stefan Buijsman.

De ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (AI) is een wedloop geworden, op wereldschaal. Hoe kunnen we ons daar tegenover positioneren, als individu en/of als samenleving? Wat is de ‘intelligentie’ die deze hoogtechnologische computers hebben en krijgt deze op korte of langere termijn een menselijk niveau, waardoor ze zichzelf kan verbeteren? Zo snel lijkt het vooralsnog niet te gaan, maar we krijgen zeker een toekomst waarin computers een hoogst essentiële rol spelen. Daar moeten we alvast mee leren omgaan – mede vanuit de vraag welke verantwoordelijkheden we uit handen willen geven. Kunnen computers aan opdrachtgevers uitleggen waarom ze een bepaalde beslissing nemen, bijvoorbeeld over de geschiktheid van een CV en een bepaalde persoon voor een specifieke functie? Zijn deze systemen betrouwbaar genoeg voor de wijze waarop we ze willen benutten? Welke mogelijkheden en beperkingen hebben computers vandaag en in de komende tijd? Alleen door naar zulke, deels filosofische aspecten te kijken, kunnen we complexe computers en robots een deugdzame plaats in de toekomstige samenleving geven. Kan de filosofie er mee voor zorgen dat we dat doel bereiken? Of zijn er nog bijzondere veranderingen in ons denken nodig?

Dr. Stefan Buijsman (1995) wordt beschreven als een eigentijds genie. Hij behaalde zijn doctorstitel op zijn twintigste, waarmee hij in Zweden de jongste doctor ooit werd. Nu werkt hij vanuit Leiden als onderzoeker in de filosofie van de wiskunde bij het Institute for Futures Studies. Na Plussen en Minnen, waarvan de vertaalrechten aan meer dan twintig landen werden verkocht, realiseerde Stefan Buijsman zopas AI: Alsmaar Intelligenter, een kijkje achter de beeldschermen van kunstmatige intelligentie, met aandacht voor nieuwe fenomenen zoals gezichtsherkenning, zelfrijdende auto’s, deepfakes en sollicitatiegesprekken, maar ook voor Tinder-matches en algoritmisch nepnieuws. De basisvraag in zijn nieuwste boek is ook relevant voor dit schrijf- en denkproject van Het zoekend hert ° The searching deer: “Moeten we ons zorgen maken over een toekomst vol computers die slimmer zijn dan wij?”.

De strijd voor een nieuw groot verhaal – en het belang daarvan
Dr. Philipp Blom.

In Het grote wereldtoneel. Over de kracht van verbeelding in crisistijd, dat in 2020 in vertaling verschijnt, neemt de buitengewone denker Philipp Blom de lezer mee op een zoektocht naar een nieuw groot verhaal, naar de ideeën en denkbeelden die ook in deze uiterst hachelijke tijd kunnen inspireren. In dit filosofische essay laat Philipp Blom zien hoe het mogelijk is dat het Westen niet ondanks, maar juist vanwege vrede en welvaart in een crisis verkeert. De strijd voor de toekomst wordt ook een strijd om een nieuw groot verhaal, voor eenieders ogen, op het podium van het wereldtoneel, zo betoogt deze denker. Tijdens de slotlezing van dit combinatieproject maakt Philipp Blom een round-up van de actuele situatie om vervolgens verder de toekomst in te kijken vanuit nieuwe inzichten en met diverse perspectieven.

Philipp Blom (1970) is een veelgeroemde filosoof, historicus en romanschrijver, bovendien ook een journalist en vertaler die voluit in de realiteit opereert. Hij studeerde in Wenen en Oxford en schrijft voor tal van Britse en Duitse kranten en tijdschriften, zoals Times Literary Supplement, The Independent, Frankfurter Allgemeine, Die Zeit en Vrij Nederland. Naast historische onderzoeken in topwerken als De duizelingwekkende jaren (2009), Het verdorven genootschap (2010), Alleen de wolken. Cultuur en crisis in het westen, 1918-1938 (2014), De opstand van de natuur (2017) en Een Italiaanse reis (2019) presenteert deze geniale denker onderbouwde filosofische analyses van onze tijd, zowel op cultureel en politiek, economisch en ecologisch vlak. In Wat op het spel staat (2018) liet Philipp Blom recent nog zien voor welke immense uitdagingen onze samenleving staat. Prof. Paul Verhaeghe: “Zonder twijfel het belangrijkste boek dat ik de afgelopen jaren gelezen heb.”

Intelligente, toekomstgerichte denkers dus, die nog meer zullen kunnen inspireren als weldra de zenuwen minder gespannen staan, maar de honger naar unieke, kalmerende en werkbare inzichten nog zal toegenomen zijn. In de nieuwe wereld die zich zal ontwikkelen, terwijl zovele culturele en andere instituten wankelen of zullen imploderen, zijn alleszins gecombineerde antwoorden gewenst, en zelfs hoogst noodzakelijk, al is het maar om onze ergste angsten, zoals ook alle uiterlijke en innerlijke demonen te temperen. Zodat we toch nog verder zullen kunnen… ondanks alles.

Vrije bijdrage via het rekeningnummer BE32 0015 8917 0602 (GEBABEBB). Graag met vermelding: ‘Onze toekomst herdenken, ik doe mee’. Een vraag of een reactie? Klik hier.