26 Jan 2019 20:00

Murray Bookchin – Sociale ecologie en politiek

Sociale ecologie
De Amerikaanse politiek-filosoof Murray Bookchin (1921-2006) behoort tot de belangrijkste politieke denkers van de twintigste eeuw. Er is echter slechts een klein deel van zijn werk in het Nederlands vertaald. In deze bundel zijn acht vertalingen van de meest kenmerkende en invloedrijke artikelen van hem opgenomen.

Murray Bookchin (1921-2006) stelt dat in de moderne industriële tijd de sterk groeiende bevolking op te kleine leefgebieden woont. Hierdoor zijn er onbeheersbare lokale afvalproblemen en allerlei vormen van vervuiling ontstaan, zoals water-, bodem-, en vooral luchtverontreiniging. Als oplossing ziet hij de ‘sociale ecologie’, een theoretisch model waarin hij als eerste denker de sociale, economische en politieke dimensie in de ecologische theorie integreert. Decentralisatie van de steden in zelfbesturende kleine eenheden en het gebruik van de lokale energiebronnen moeten zijns inziens de ecologische ramp waarop we afstevenen keren. Hij vat de ‘sociale ecologie’ op als een hefboom in de strijd van de burgers tegen de op continue groei gerichte kapitalistische economie.

Bookchin werkte een vernieuwend ‘anarchistisch’ model uit van maatschappelijke en politieke organisatie, waarin de participatie van gewone burgers en gemeentelijk zelfbestuur centraal staan. Hij zag hierin een essentiële rol weggelegd voor buurtcomités, wijkraden en een systeem van overkoepelende federale en confederale instellingen. Deze laatste instituties waren bedoeld voor het regelen van al die aangelegenheden die de grenzen van een bepaalde gemeente of provincie te boven gaan. Daarnaast houdt hij een pleidooi om de productieve ondernemingen onder de bevoegdheid van de lokale gemeentelijke assemblees te brengen.

Marius de Geus schreef een verhelderende inleiding over het leven en de denkbeelden van Murray Bookchin.

In een begeleidend artikel licht Roger Jacobs toe hoe Bookchin’s ‘sociale ecologie’ ten grondslag ligt aan het ‘democratisch confederalisme’, dat de Koerdische activist Abdullah Öcalan in zijn gevangenisgeschriften uitwerkte. In de Koerdische regio’s van Rojava en Bakur wordt er momenteel aan gewerkt deze op Bookchin geïnspireerde ideeën in praktijk te brengen. Daarbij ligt de nadruk op besluitvorming van onderaf en gelijkheid van man en vrouw.

“In de loop van de jaren heeft Murray Bookchin zijn opmerkelijke talenten en energie gewijd aan vele domeinen: geschiedenis, technologie, sociale organisatie, het streven naar rechtvaardigheid en vrijheid, en nog vele andere thema’s. In ieder geval heeft hij helderheid en inzicht voortgebracht, originele en provocatieve ideeën, en een inspirerende visie.”
Noam Chomsky

“Bookchins voorstellen zijn veruit de meest genuanceerde en radicale plannen voor het creëren van en het verantwoordelijke collectieve gebruik van de zogenaamde commons (alle natuurlijke hulpbronnen die we gezamenlijk bezitten) in een brede waaier van mogelijkheden.”
David Harvey

“De ecologische crisis, met zijn gewelddadige scheiding tussen mensheid en natuur, komt vooral voort uit de verdeeldheid tussen mens en mens. … Wanneer we opnieuw de duurzame weg van de natuurlijke evolutie willen inslaan en daarin een creatieve rol willen spelen, dan moeten we opnieuw ontwikkelingen op sociaal gebied in gang zetten en er een vindingrijke rol in spelen.”
Murray Bookchin

Toegang gratis

Organisatie: Masereelfonds Sint-Niklaas.