Ondanks de hitte zakten meer dan 500 mensen en organisaties af naar Nacht van de Tegenmacht in VIERNULVIER in Gent voor een gevuld podiumprogramma over de staat van onze democratie en hoe deze te beschermen. Daarna trokken zo’n 400 mensen mee de straat op voor het recht op protest.
Meer dan zeventig organisaties kwamen af op de receptie vooraf aan Nacht van de Tegenmacht in Kunstencentrum VIERNULVIER in Gent. Van burgerbewegingen en kleine middenveldorganisaties tot vakbonden en grote internationale ngo’s. De boodschap was duidelijk: om democratische ruimte te verdedigen, moet het middenveld zich verenigen.
Zagen aan de poten van de rechtsstaat
“Wanneer ministers zonder tussenkomst van onafhankelijke rechters beslissen welke organisaties bestaansrecht hebben, en wanneer zij arresten naast zich neerleggen, zagen ze aan de poten van de rechtsstaat. Dit gaat dus iedereen aan”, aldus Lichen Ullmann van Vredesactie.
Samen met Vrede vzw, Headquarters of the Movement, Climaxi, LABO vzw en DeWereldMorgen, is Vredesactie initiatiefnemer van de campagne Tegenmacht, waarvan het evenement Nacht van de Tegenmacht deel uitmaakt. De campagne ontstond weer nadat de Vlaamse regering eind 2025 besloot om de subsidies van deze zes kritische middenveldorganisaties voor de komende vijf jaar geheel of drastisch te verminderen.
Meer dan 400 mensen vulden ’s avonds de grote theaterzaal voor het programma van Nacht van de Tegenmacht waarbij verschillende bezorgde, kritische stemmen samen debatteerden over de aanhoudende aanvallen die ze zien op de civiele ruimte en de democratische waarborgen. Tot de sprekers behoorden Bert Engelaar (ABVV), Ann Vermorgen (ACV), Isja Puissant (deelnemer van Global Sumud Flotilla), Saliha El Mouzghibatie (Headquarters of the Movement), Joeri Thijs (Greenpeace), Maret Dakaeva (Vredesactie), Karl van den Broeck (Apache), Joke Callewaert (Progress Lawyers Network) en Martha Balthazar.
Kunstenaars en muzikanten – zoals Yousra Benfquih, TROY en Willem Ardui – wisselden het programma af als muzikale en poëtische steunbetuiging. Ook zij delen de bezorgdheden over de krimpende ruimte voor vrije meningsuiting.
De inhoudelijke debatten benadrukten de noodzaak om ons niet te laten intimideren. “Wanneer macht kritiek begint te behandelen als hinder, solidariteit als verdacht en protest als overlast, dan is er iets fundamenteels aan het kantelen”, waarschuwt Bert Engelaar, voorzitter van ABVV.
“Democratie sterft zelden met veel lawaai. Vaak begint het met een subsidie die wordt ingetrokken, een organisatie die wordt verdacht gemaakt, een betoging die wordt geïntimideerd. Wie vandaag zwijgt wanneer kritische stemmen worden aangepakt, wordt morgen wakker in een land waar iedereen eerst naar de macht kijkt voor hij nog durft te spreken.”
Protestmars
De aansluitende protestmars voor het recht op protest die vertrok aan VIERNULVIER, trok meer dan 400 mensen mee de straat op voor het recht op protest. Met leuzen als “this is what democracy looks like” uitten ze hun bezorgdheid over de toenemende druk op sociale bewegingen en de inperking van het recht op protest.
Progressieve politieke partijen
Tot slot richt David Dessers van Vrede vzw zich tot de politiek: “Onze campagne is een oproep aan iedereen die vindt dat er ruimte moet blijven voor kritische stemmen, ook – of juist – als deze schuren met de macht. Dit houdt de democratie scherp. We richten onze pijlen vaak op de partijen die steeds meer autoritaire trekjes vertonen. Maar dit is ook expliciet een oproep aan progressieve partijen om deze problematiek écht serieus te nemen en om mee een dam te vormen tegen die autoritaire tendensen.”
